Przejdź to treści
Jak zrobić naturalne kosmetyki domowej roboty?

Jak zrobić naturalne kosmetyki domowej roboty?

Trudno zaufać producentom kosmetyków. Po tym, co ze swoimi recepturami robią wielkie koncerny, wiele osób nie chce dać szansy nawet niszowym producentom dobrych jakościowo kosmetyków naturalnych. Rozwiązaniem pozostaje jedynie samodzielny wyrób wszystkiego, od mydeł, przez szampony w kostce, kule kąpielowe aż po odżywki, mgiełki i kremy. Czy to możliwe? Tak. Łatwe? Absolutnie nie. A zatem, jak zrobić dobre naturalne kosmetyki w domu? Jakie składniki są potrzebne i na co uważać?

Naturalne kosmetyki – jak zrobić je w domu?

Powtórzenie receptur stosowanych przez producentów kosmetyków w domu może być niemożliwe. Nie zawsze stanowi to problem, ponieważ część z tych procedur jest wprowadzona tylko po to, żeby zakonserwować produkty (zbędne, jeśli wytwarzasz je do bezpośredniego wykorzystania), zwiększyć wydajność (nieprzydatne w małej skali) albo włączyć pewne specyficzne składniki (można je zwykle pominąć).

Jak przygotować się do produkcji domowych kosmetyków?

Zebranie składników i faktyczna praca to tak naprawdę ostatni z wielu etapów tworzenia własnych kosmetyków. Zacząć trzeba zupełnie gdzie indziej.

  • Przede wszystkim musisz dobrze określić i swój typ skóry, i cele, które chcesz osiągnąć. Bez tego nie będzie można nawet dobrać składników, bo wbrew temu, co mówią ich proponenci, nie ma składników uniwersalnych i idealnych. Zawsze trzeba podejmować trudne decyzje.
  • Po drugie, należy zapoznać się z listą związków aktywnych i ich właściwości dla każdego z wykorzystywanych składników. To ważne, bo jeśli o tym nie wiesz, to możesz popełnić błąd, który zaowocuje utratą skuteczności – podgrzać za bardzo jakiś olej, dodać różne związki w nieodpowiednim momencie itd. To będzie wymagało sporo czytania i najlepiej przy tym nie ograniczaj się do stron poświęconych tylko kosmetykom. Jeśli znajdziesz dla danego związku kartę charakterystyki chemicznej, to będzie się czytało ją dużo gorzej, ale będzie ona znacznie lepszym źródłem informacji.
  • W dalszej kolejności trzeba przejrzeć przepisy na naturalne kosmetyki. Zwykle spotkasz się co najmniej z kilkoma różnymi recepturami, które najczęściej będą się różniły przynajmniej w kilku punktach. I znów – trzeba zrozumieć, jak każda z tych zmian może wpłynąć na wynik całego procesu, uwzględniając to, jakie składniki będą użyte i jaki cel ma zostać osiągnięty.
  • Dopiero na tym etapie można zabrać się za projektowanie całego procesu. Tutaj na idealny wzorzec, który znajdziesz w sieci albo książce, trzeba nałożyć ograniczenia wynikające na przykład z posiadanego sprzętu. Teraz też okaże się, co jeszcze trzeba kupić: garnki, blaszki, łopatki, termometry i wagi zwykle idą na pierwszy ogień.

Naturalne kosmetyki – przepis, który Ci pomoże

Oczywiście do każdego typu kosmetyków potrzeba oddzielnego przepisu, ale w tym miejscu skupmy się na ogólnych zasadach, które powinny rządzić opracowywaniem przepisów na kosmetyki domowe. W zdecydowanej większości przypadków, jeśli jakiś przepis będzie naruszał zasady, które podamy niżej, będzie można założyć, że nie jest on idealny.

Czy to znaczy, że od razu trzeba zabrać się za szukanie kolejnego przepisu? Niekoniecznie. W warunkach domowych niewiele kosmetyków da się przygotować idealnie, warto natomiast pamiętać, że w każdym kompromisie coś trzeba poświęcić.

  • Jak najkrótsza lista składników. Naturalne kosmetyki uchodzą za ogólnie skuteczne i bezpieczne, bo zawierają jedynie naturalne związki. To problematyczne twierdzenie z dwóch powodów. Po pierwsze: naturalne związki też mają potencjał alergizujący, mogą podrażniać, a w dużych stężeniach zwyczajnie szkodzić. Po drugie – mogą wchodzić między sobą w interakcje, zmieniając skład chemiczny kosmetyków. Kiedy przygotowujesz domowe kosmetyki, nie mieszaj mnóstwa różnych produktów – staraj się ograniczać listę składników do tych, na których działaniu naprawdę Ci zależy.
  • Temperatura nie musi pomagać. Poza nielicznymi wyjątkami, kiedy przygotowanie bazy (choćby do domowego mydła) wymaga doprowadzenia mieszaniny składników do wysokiej temperatury, generalnie warto pracować raczej w niższym zakresie wskazań termometru. Siłą kosmetyków naturalnych są związki pozyskane z naturalnych źródeł, a te charakteryzują się zwykle niską odpornością termiczną. Niektóre witaminy będą inaktywowane już w nieco ponad 40°C, oleje roślinne będą się utleniały w 70°C, więc przekroczenie tych barier sprawi, że utracisz część efektów
  • Pierwszym krokiem w przepisie zawsze musi być dokładne wyczyszczenie wszystkich narzędzi i naczyń wykorzystywanych w dalszej procedurze. To ważne, ponieważ często nie będziesz używać żadnego rodzaju konserwantów, a naturalne składniki mogą się relatywnie szybko psuć, co też ograniczy skuteczność kosmetyków.
  • Ilości podanych składników powinny wystarczyć na taką porcję kosmetyków, jaką wykorzystasz do czasu ich degradacji. Znów – nawet w idealnie czystych naczyniach i po przygotowaniu w idealnych warunkach, naturalne związki zaczną się rozkładać, utleniać lub degradować w inny sposób. Naturalne kosmetyki zrobione w domu mają zwykle ograniczoną przydatność, jeśli chodzi o czas.
  • Choć wiele przepisów poleca samodzielne pozyskiwanie ekstraktów, wyciągów lub generalnie surowców roślinnych, my polecamy jednak ich zakup w zaufanym sklepie. Będą one wówczas miały znany, zbadany skład i będą standaryzowane. Przygotowując je w domu, nigdy nie masz pewności co do składu i bezpieczeństwa takich składników. Najczęściej wprawdzie nie będą w żaden sposób szkodliwe, jednak nie da się z góry przewidzieć, ile będzie w nich korzystnych substancji.

Warto jeszcze na końcu dodać, że pierwsze podejście do jakiegokolwiek przepisu warto zrobić w mniejszej – pilotażowej – skali. To pozwoli dopasować procedurę i ocenić efekty, a także nauczyć się, co dzieje się na każdym etapie produkcji. I nie sposób nie wspomnieć również o tym, że pomyłki w małej skali są po prostu zwyczajnie mniej kosztowne niż wyrzucenie od razu choćby całej kilkukilogramowej partii mydła.

Jakie składniki są potrzebne na naturalne kosmetyki?

Naturalne kosmetyki przygotowuje się z bardzo różnych składników. To oczywiste, że ich lista będzie się różniła w zależności od tego, nad czym pracujesz, ale jest kilka dużych grup produktów, o których warto w tym momencie wspomnieć.

  • Woda. Jeśli przepis wymaga użycia wody i nie precyzuje, że ma to być woda demineralizowana, możesz użyć wody z kranu. Zakup wody mineralnej w butelce jest pozbawiony sensu – to woda, która pochodzi z tych samych ujęć, co woda w wodociągach w konkretnym miejscu. Generalnie jednak woda demineralizowana sprawdza się lepiej nawet nie ze względu na skuteczność kosmetyków, ale dlatego, że rozpuszczone w wodzie z kranu sole czasem psują kolor lub zapach kosmetyków.
  • Naturalne oleje i masła. Niekiedy będą one stanowiły bazę całego kosmetyku, jak na przykład masło shea, innym razem będą tylko dodatkiem, jak na przykład olejek arganowy albo olej z migdałów. W obu przypadkach ważne jest, żeby pochodziły ze sprawdzonego źródła i chodzi tu zarówno o producenta, bo to daje gwarancję dobrej jakości, jak i sklep, ponieważ jakość może spaść, jeśli składniki są nieodpowiednio przechowywane. Oleje i masła będą nośnikami witamin, same w sobie mogą spełniać funkcje ochronne dla skóry, ale będą także odpowiadały za konsystencję kosmetyków, więc trzeba kierować się także ich gęstością i lepkością.
  • Wyciągi, ekstrakty i inne przetworzone surowce roślinne. Te bezwzględnie powinny pochodzić od zaufanego dostawcy i najlepiej z certyfikowanych upraw. W naturalnych surowcach stężenia związków aktywnych mogą być bardzo różne, a że nie ma tego jak w warunkach domowych sprawdzić, to trzeba polegać na informacji od producenta. Warto pamiętać, że większość takich produktów fatalnie znosi kontakt z powietrzem i promieniowaniem UV, więc jeśli będą szczelnie zamknięte w ciemnych pojemnikach i świeżo przygotowane, to będą najpewniej sprawdzały się lepiej.
  • Dodatki chemiczne. Najprostszym przykładem tego, że bez zakupów w sklepie chemicznym trudno przygotować kosmetyki, jest zwyczajne mydło. Tutaj jedyne zalecenie dotyczy wyboru produktów najwyższej czystości (CzDA, czystość do analiz albo przynajmniej opisane jako odpowiednie do produkcji kosmetyków). W niektórych przepisach pojawia się choćby soda oczyszczona. Możesz ją kupić w sklepie spożywczym, ale i tak w sklepie chemicznym będzie taniej, a czystość będzie często jeszcze wyższa.
  • Barwniki i aromaty w kosmetykach naturalnych budzą wiele kontrowersji. Generalnie powinno ich być jak najmniej w imię uproszczenia składu. To, czy zdecydujesz się na składniki syntetyczne, sztuczne czy naturalne, to Twoja decyzja, pamiętaj tylko, że barwniki naturalne są z zasady mniej trwałe od sztucznych. Z drugiej strony – niektóre naturalne kosmetyki pachną zdecydowanie mniej atrakcyjnie niż sklepowe. Możesz się z tym albo pogodzić, albo zrezygnować z najprostszego składu.

Unikaj składników nieznanego pochodzenia. Nie wykorzystuj dziko rosnących roślin – nie masz pewności co do ich składu, a poza tym gdyby każdy, kto przygotowuje domowe kosmetyki, zbierał surowce z lasu lub łąki, to obciążenie środowiska byłoby naprawdę znaczne. Wybieraj gotowe półprodukty, które są pozyskiwane odpowiedzialnie, a przede wszystkim standaryzowane, czyli zdecydowanie bezpieczniejsze.

Poprzedni artykuł Szczotkowanie na sucho
Następny artykuł Olej migdałowy – właściwości i zastosowanie